zondag 26 december 2010

vrijdag 17 december 2010

Sneeuwzuster



Zuster van het Gemeene Leven, bronzen beeld van Maïté Duval in het Zutphense Agnietenhofje, schudt devoot de sneeuw van het doek.
(c) De Stentor/Sander Grootendorst

zondag 12 december 2010

Dickens op schaatsen


"How slippery it is, Sam!"
"Not an uncommon thing upon ice, Sir."

Af en toe is het weer tijd om (gedeelten van) Charles Dickens' The Pickwick Papers uit 1837 te herlezen, een boek dat met veel taalgevoel en liefdevolle humor is geschreven. De auteur was toen pas 24, 25 jaar. Het verscheen oorspronkelijk als feuilleton. Op de voorkant van de meest recente editie, die ik laatst cadeau kreeg, staat een tafereel dat je eerder met Nederland dan met Engeland associeert. Pickwick en zijn kameraden hebben zich letterlijk op glad ijs begeven. Dat deden ze in 19e-eeuws Engeland dus net als bij ons.
Het plaatje maakt niet duidelijk dat het gezelschap wel degelijk de schaatsen ("skaits") onderbond en vormen van kunstschaatsen en wedstrijdschaatsen beoefende - althans, ze reden rondjes ("following closely upon each other's heels").
Natuurlijk trapt Pickwick op een scheur in het ijs en zakt hij in het zelfgeschapen wak, waarna de omstanders de hoed, de handschoenen en de zakdoek van Pickwick in het water zien drijven maar de heer Pickwick zelf eerst nog even niet. Het komt allemaal weer goed als zijn vrienden hem naar huis hebben gebracht en hem een flinke dosis punch (alcohol dus) hebben toegediend. SG

woensdag 8 december 2010

Chanoeka




Plechtigheid in het Rembrandt-duister bij de synagoge in Zutphen op de laatste dag van het joodse Chanoeka-feest. Rabbijn Shimon Evers steekt de kaarsjes van de chanoekia, de reuzenkandelaar, aan, terwijl burgemeester Arnold Gerritsen de ladder vasthoudt. Gerritsen had het eerste kaarsje doen ontbranden. In totaal zijn er negen.
foto SG (de buurman van de synagoge)

vrijdag 26 november 2010

Twitterpoëzie


De Mus

Tjielp tjielp — tjielp tjielp tjielp
tjielp tjielp tjielp — tjielp tjielp
tjielp tjielp tjielp tjielp tjielp tjielp
tjielp tjielp tjielp

Tjielp
etc.

Jan Hanlo, 1949


DM

Tweet tweet — tweet tweet tweet
tweet tweet tweet — tweet tweet
tweet tweet tweet tweet tweet tweet
retweet retweet retweet

Tweet
twexit

Sander Grootendorst, 2010


Deel van column getiteld Twitterpoëzie in De Stentor,
ed. Zutphen|Lochem, 26 november 2010

donderdag 18 november 2010

De kikker en de schimmel


ⓒ Sander Grootendorst/de Stentor
(pag. "Langs Berkel en IJssel", 17 nov 2010)

www.destentor.nl



Andrew, de groene kikker (1994)
in de tuin van zijn naamgever: mijn vader

zondag 7 november 2010

In memoriam Peter Vos (1935-2010)



Jonge huismussen schuilen voor een plensbui. Bescheiden hommage aan een groot mussentekenaar.



De mussen

De avondzon schijnt nog,
maar de mussen gaan slapen
in de klimop, een voor een
zoeken ze een plek
onder de glanzende bladeren.

Ze weten waarschijnlijk wel
dat ik ze kan zien
van achter mijn tafel,
daaraan zijn ze inmiddels gewend.

Maar ze begrijpen niet waarom
ik nog iets aan het schrijven ben
over mussen en waarom
ik het licht aandoe terwijl
het buiten langzaam maar zeker
donker wordt.

Ik begrijp dat zelf ook niet.


SG, uit de bundel De dood evenmin, Amsterdam 2002

zondag 31 oktober 2010

De kunst ligt op straat




De ontdekker was mijn nichtje Esther. Op een Amersfoortse straat zag ze de blaadjes liggen en ze wees haar moeder en oom erop. Het zijn de blaadjes van de zwarte berk. Hun herfstkleur is geel, maar dat zijn ze niet van de ene seconde op de andere, het is een langzaam proces. In het tweede blaadje van links, en ook een beetje in het blaadje uiterst rechts, lijkt zich de vorm van een eikenblad te manifesteren. De natuur als kunstenaar, de mens (in dit geval in de persoon van mijn nichtje) als de ontdekker van dat moois.
SG

zaterdag 23 oktober 2010

Herfstsonnet




Herfstsonnet, geplaatst in de Stentor, ed. Zutphen en ed. Lochem, 23 oktober 2010. Pagina is verder gevuld met door lezers aangeleverde herfstfoto's. De overige teksten zijn van Stentor-redacteur Jan Vloet. De lay-out van de pagina is het werk van Eddy van de Water in Apeldoorn. Het sonnet is de pendant van het lentegedicht "Lichthonger", dat op 21 maart 2009 in de Stentor stond.

dinsdag 19 oktober 2010




Column op pagina "Langs Berkel en IJssel" in de Stentor 20 oktober 2010
(c) Sander Grootendorst/Wegener

vrijdag 15 oktober 2010

Meriansborstel



Rare gele snuiter stak de weg over in Eefde. Voor verkeersdierenpolitie gespeeld en blijven wachten tot deze meriansborstel, de rups van een veel somberder uitziende nachtvlinder, veilig de berm had bereikt. De rups heeft zich volgevreten met bladeren van loofbomen - hij is niet van de kieskeurige - en bereidt zich voor op de winter. Die overleeft hij als pop, ingesponnen in een cocon tussen dor blad op de grond.
Waarom hij borstel heet mag duidelijk zijn, en bovendien heeft hij een kwastje als staart. Een rare kwast is het dus ook nog. Dat "merian" is een eerbetoon aan Maria Sibylla Meria(e)n, 18e-eeuwse vlinder-, rupsen-, en andere insecten- (en planten-)schilder.

sander grootendorst (c) 2010

woensdag 13 oktober 2010

Voici les Barockpuppies

Voici les clés (Gerard Lenorman, arr. Barockpuppies)

http://bit.ly/duoR6g (copy-paste naar Google-adresbalk)

Audio-bootleg van een van de nummers die de Barockpuppies op 12 oktober speelden tijdens hun Franse show in huize Frankendael in Amsterdam, het negende in een serie van "filosofische concerten". Toetsen en zang: Maurits Fondse, bas: Phaedra Kwant, altviool: Saskia Meijs. De line-up van de Barockpuppies wisselt per voorstelling en bovendien worden alle voorstellingen in principe maar één keer uitgevoerd. Martijn Grootendorst (video en presentatie) en Saskia Meijs vormen de kern van de Barockpuppies, zij zijn de enigen die alle negen keer hebben meegedaan. Wat in deze audio uiteraard ontbreekt zijn de... videobeelden. Ga voor voorbeelden daarvan naar www.barockpuppies.nl.

zondag 10 oktober 2010

Dagpauwoog op de vensterbank

Dagpauwoog op vensterbank warmt zich aan oktoberstralen. Ze w... on Twitpic

Je hebt geen tuin nodig, een vensterbank is al voldoende om de natuur in de buurt te halen. Een vensterbank en een herfstzonnetje.

maandag 4 oktober 2010

Onherroepelijk kwetsbaar




Twee van vier nog te kappen Canadese populieren lijken een vredesteken te maken. Of heffen ze de armen ten hemel? Hoe dan ook, het mag niet baten. Ze zijn van hun takken en bladeren ontdaan en gaan onherroepelijk tegen de vlakte, net als de zeven andere populieren die hier stonden. Die liggen in mootjes langs de weg.
Las vorige week een uitspraak van Menno Bentveld, presentator van het programma Vroege Vogels: "De kwetsbaarheid van de natuur is me steeds meer gaan opvallen. Het gemak waarmee bomen worden gekapt bijvoorbeeld."
SG

zondag 26 september 2010

Etalagepop mengt zich tussen fans Jan Smit


Momentopname van het bezoek van Jan Smit, zanger van het populaire lied, aan Zutphen op zaterdag 25 september 2010. Vanuit de Lombardsteeg komt hij aangelopen, een half uur later dan gepland. Hij had in de file gestaan. Hij is op weg naar de cd-winkel aan de Beukerstraat waar hij zijn nieuwe single gaat signeren. Zelf heeft hij een minzame glimlach op zijn gezicht, maar twee dames langs zijn pad verkeren in staat van opperste vrolijkheid. Smits begeleider blijft serieus en vervult zijn belangrijke taak: de Volendammer veilig door de Zutphense menigte loodsen. De man met de rode das is een etalagepop die daar onder winkeltijd bij redelijke weersomstandigheden altijd staat opgesteld. Wie weet is hij diep van binnen ook wel een fan en beleeft hij, net als de dames, de dag van zijn leven. Maar zijn consequent stoïcijnse blik verraadt zijn gevoelens niet. SG

donderdag 9 september 2010

Wandeltempo slakkengang



Kleine herinnering aan de zomerserie Lokaal Ommetje in de Stentor ed. Zutphen/Lochem. Een wandelaar met een slak in zijn oor - of met een slak als oor. Als om hem eraan te herinneren dat hij als wandelaar geen haast hoeft te maken. Laat dat maar aan de joggers over. Behorend bij de slotaflevering over landgoed 't Joppe.

maandag 6 september 2010

Zo zal ze weggaan

Door een collega gevraagd naar een gedicht, en nu eens geen overbekend gedicht, dat kan worden voorgedragen op een begrafenisplechtigheid. Kwam uit bij 'zo zal ze weggaan' van de Vlaamse dichteres Miriam van hee. Het laatste woord van het gedicht is de titel van de bundel waar het uit stamt.

zo zal ze weggaan,
traag en vastberaden,
zoals dat gaat in dromen

geen gebaar waarover ze zich
verwonderen zal, geen woorden waarover
ze zich nog schamen zal,
geen hand die haar tegenhoudt,
geen opstuiven dat haar blik verstoort

zo zal ze weggaan
voor dag en dauw,
geluidloos als in dromen
en altijd iets vergeten, een sleutelbos
adressen, warme kleren, het station waarheen -
weggaan en toch blijven
wachten, ingesneeuwd



De begrafenis was in september, het sneeuwde niet. Maar voor een gedicht maakt dat geen verschil. Gedichten zijn noch weers-, noch seizoensafhankelijk. Kunst is dat sowieso niet. Een winters tafereeltje kan zomers gewoon aan de wand blijven hangen, niemand die daar vreemd van opkijkt. SG

zondag 29 augustus 2010

Astronomie

S-au înţeles întotdeauna bine
unul cu celălalt.
soarele şi luna.
Dar dintr-o dată zise luna:
pe curând soare, trebuie să plec.
Asta nu accept doar aşa
zise soarele. Nu e nimic
de acceptat ori ba
zise luna, îţi spun doar
un fact astronomic.

Oamenii de pe pământ
au constatat că soarele
niciodată după aceea n-a
mai strălucit aşa intens ca înainte,
cu toate că, astronomic
vorbind, n-avea nimic de a face
cu prezenţa
sau absenţa lunii.

Totuşi, soarele a rămas pe baricade.
A legat prietenie
cu frontul de nori.


Sander Grootendorst
Blz. 30 van de bundel "Veertig ezelsbruggetjes" (Oosterbeek, 2010)
Vertaling Dora Varhaniovschi
(Voorgedragen door beiden in elk hun eigen taal te Zutphen, 28 augustus 2010)

vrijdag 20 augustus 2010

Wandelgids Wilmink




Willem Wilmink begeleidt de wandelaars rond het Lonnekermeer tussen Hengelo en Oldenzaal, een terrein dat wordt beheerd door Landschap Overijssel. Langs het pad waar dit bordje staat, ruisen de bomen. Verderop staan nog meer bordjes met gedichten, zoals "Huilen is gezond" ("Leg nou die krant maar even neer./ Echt lezen doe je toch niet meer.")
Op een of andere manier wekte het onze verbazing dat een racefietser gewoon doordenderde, zonder even te stoppen om te lezen wat Wilmink te zeggen heeft.
De botanicus Frederik van Eeden sr. (1829-1901) had laatst als schrijver van het boek "Onkruid" de rol van wandelgids op de Lochemse Berg, waarover ik in de Stentor een stukje heb geschreven (zie http://tinyurl.com/27nmhal). Wilmink (1936-2003) had die rol vandaag. Van Eeden en Wilmink leven beiden voort als betrouwbare gidsen. Hun kennis gaat niet verloren.
SG

woensdag 18 augustus 2010

Natur und Kunst

Natur und Kunst, sie scheinen sich zu fliehen,
Und haben sich, eh' man es denkt, gefunden;
Der Widerwille ist auch mir verschwunden,
Und beide scheinen gleich mich anzuziehen.

Es gilt wohl nur ein redliches Bemühen!
Und wenn wir erst in abgemeßnen Stunden
Mit Geist und Fleiß uns an die Kunst gebunden,
Mag frei Natur im Herzen wieder glühen.

So ist's mit aller Bildung auch beschaffen:
Vergebens werden ungebundne Geister
Nach der Vollendung reiner Höhe streben.

Wer Großes will, muß sich zusammen raffen;
In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister,
Und das Gesetz nur kann uns Freiheit geben.


Johann Wolfgang von Goethe, 1802


"In der Beschränkung zeigt sicht erst de Meister". Dat geldt voor twitteren, zou je kunnen zeggen - binnen 140 tekens (inclusief spaties) moet de mededeling zijn voltooid -, maar dat feit wordt dan weer ontkracht door het enorme aantal tweets, die zelfs voor de directe followers niet altijd even interessant zijn.
In het sonnet gaat het overigens specifiek om (dicht)kunst, die aan kracht kan winnen wanneer hij zich aan grenzen gebonden weet. Het is de vraag of de uitdrukking ook opgaat voor de journalistiek (waar je het gevleugelde gezegde nogal eens hoort langskomen, meestal zonder het woordje 'erst'): een journalist is geen kunstenaar, hij moet uitleg en toelichting geven om een onderwerp eenduidig te maken voor de lezer/luisteraar/kijker. Uiteraard zo kort en bondig mogelijk, maar zonder dichterlijke vrijheid - een wezenlijk verschil.
SG

maandag 16 augustus 2010

zaterdag 14 augustus 2010

Ondertussen, langs het wandelpad

Als de boswachter de wandelaar met de fiets aan de hand die speurt naar vlinders en vogels al aanziet voor een stroper, waar blijven we dan?



In zijn fietstas zat geen dode haas maar een fototoestel met daarin digitaal opgeborgen een vrouwtje citroenvlinder dat nectar slurpte uit de bloem van de hennepnetel. (Gefotografeerd vanaf het wandelpad)

zondag 1 augustus 2010

Kauwtjes

Zes kauwtjes menen een unidentified flying object te spotten (net buiten beeld; of in beeld, maar onzichtbaar).

Caviatweet II

De vorige tweet (plus foto)
is opgegeten door de cavia
about fourteen hours ago.
Ergo sum een blaadje sla.


Sander Grootendorst

zaterdag 31 juli 2010

Caviatweet



I

Twittero ergo sum.
Ik twitter dus ik besta.
Kans op wereldwijde roem
als oppas van de cavia.


Sander Grootendorst

vrijdag 16 juli 2010

Niet bang voor afwezige kat



"Meer dan de helft van alle jonge zangvogels komt om," schrijft Jaap Zijlstra in het gedicht Poes, dat staat in tijdschrift Liter. Wat helpt is de tuin zo dichttimmeren en dicht laten groeien dat katten, vleugelloos als ze zijn, er niet in kunnen. Vandaag zaten er twee jonge merels veilig hier in de tuin, al uit het tweede nest. De foto is nog van een uit het eerste.

zondag 11 juli 2010

Vlagvertoon



Vlagvertoon van vier klein geaderd witjes op landgoed De Poll. Een boeketje vlinders op het grintpad.

woensdag 7 juli 2010

Zweet lokt vlinder


En dan zit zo'n zeldzame kleine ijsvogelvlinder ineens op je schoen. Mannetjesvlinders houden van zweet, ze komen af op de geur, maar het zweet viel niet van de schoen af te likken, dus hij vertrok weer snel.

zondag 4 juli 2010

Muziek en vlinders

Klonk goed, daar in het zinderende Idinkbos, bij de elfde editie van 'n Drom: het Sinderense folktrio Derrick & the T-sisters. Hartstikke jong nog, en veelbelovend. Terwijl ze aan het spelen waren, vlogen er een paar vlinders (groot koolwitje, gehakkelde aurelia) boven de varens en het publiek, tussen de bomen en zelfs tussen de muzikanten door. "Niets van gemerkt," zei Derrick (eig. Dirk) toen ik hem er na de set over aansprak. Begrijpelijk, hij was geconcentreerd aan het gitaarspelen en zingen. Maar zouden de vlinders er wèl wat van gemerkt hebben? Van de muziek, bedoel ik.
Verderop tijdens dezelfde culturele slenterboswandeling heb ik gedichten voorgedragen uit de bundel 'Veertig ezelsbruggetjes'. Waaronder 'Vlinderclaxon'. Dat móest gewoon. Alsof het gedichtje er eerder was dan de gelegenheid waarop het was geschreven. Vlinders die tussen spelende muzikanten doorfladderen... Harmonie van de folkmuziek, harmonie van de natuur.
(Voor wie de bundel heeft: 'Landschap met cello' zou ook nog van toepassing zijn geweest).

Dus bij deze alsnog opgedragen aan Derrick & the T-sisters:


Vlinderclaxon


Het oor van de vlinder
zit vol geluiden.

Hij hoort het fladderen
van zijn kameraden,
het stuifmeel vallen
in het gras,

de mussen hippen
over de tegels,
de vissen ademen
tegen het raam,

de rupsen knabbelen
aan de bladrand,
de wandelaar puffen
in de zomerwind.

Nooit komt er een einde
aan het gemompel
van het stof
op de zandweg.








© Sander Grootendorst

donderdag 1 juli 2010

'n Drom Elf



Programma 'n Drom Elf in Sinderen. Organisatie: stichting Eeuwig Erbarmen. Aanvang 11.00 uur. Wandeling begint om 11.30 uur, Nibbelinklaan 12.

maandag 28 juni 2010



Op dinsdag 29 juni vindt weer het achtste Filosofische Concert in het Koetshuis van Huize Frankendael plaats. Met muziek en gedichten over de haas, de schildpad, de vos en de ezel brengen de Barockpuppies de bezoeker in hogere sprookjessferen. Met citaten van Aesopos, Debussy en nieuwe composities van Meijs en Heringa.

Deze keer met muzikale gasten:
Jelte Heringa (toetsen)
Finn Kruyning (percussie)
Sander Grootendorst (teksten)

Aanvang: 20.30 uur
Locatie: Koetshuis, Huize Frankendael, Middenweg 72
Toegangsprijs: 15,00 euro

woensdag 23 juni 2010

Kleine-ijsvogelvlinder




Een zomer zonder waarnemingen van kleine-ijsvogelvlinders is geen echte. Die van 2010 heeft zich vandaag bewezen. Ze zweefden tussen de bomen in de bossen bij Hall. De warmte gaf ze zoveel energie dat ze nauwelijks de tijd namen om even ergens neer te strijken.

zaterdag 19 juni 2010

Van hier tot Tokio

Van tevoren dacht ik, dames en heren: Japan,
daar winnen we ongetwijfeld makkelijk van.
Zelfs in een Bavaria-jurkje of een kimono
verslaan we elf bustoeristen uit Kyoto.

Ik heb verder niets met voetbalcommercie,
maar bewonder de stijl van een Van Persie.
En je ziet ze te weinig, acties van Elia:
dáárvoor kom ik als publiek naar Zuid-Afrika.

In de openingswedstrijd tegen de Denen
hadden de Nederlanders nog pap in de benen,
ze lieten de bal het werk steeds niet doen.

1-0 tegen Japan — weer geen voetbalshow.
Toch zeggen bookmakers van hier tot Tokio:
Nederland wint donderdag ook van Kameroen.


Sander Grootendorst, 19 juni 2010

(Draag ik vanavond voor in De Vroolijke Frans, Brummen)

zondag 13 juni 2010

Zonder titel. De kunstenaar

De grafiek is van beeldend kunstenaar Michael Beer (http://www.teken-design.nl/), het gedicht is van Sander Grootendorst. Te zien in de etalage van Noten & Zo aan de Lange Hofstraat in Zutphen.